Mijn aanpak
Als therapeut vind ik het belangrijk om samen op zoek te gaan naar een vorm van therapie die bij iemand past. Heeft de één baat bij een duidelijke structuur en huiswerk, de ander vindt het fijn om losser te werk te gaan. De basis van ACT is gelegd in het ervaren en actief oefenen van vaardigheden. Voor de één betekent dit dat we meteen aan de slag gaan met interventies, de ander heeft daar om te beginnen meer tijd voor nodig.
Ik streef ernaar een therapeutische sfeer te creëren waarin iedereen zich op z'n gemak voelt. Dit wil ik bereiken door open en eerlijk te werk te gaan en mezelf te zijn. Door observaties van anderen heb ik geleerd dat ik gesprekken voer met kalmte, aandacht, warmte en weinig oordeel.
Naast ACT maak ik ook gebruik van Polyvagaal theorie, Voice Dialogue, lichaamsgerichte therapie en positieve psychologie.
Acceptance & Commitment Therapie
Hieronder een overzicht van de zes zuilen die centraal staan binnen ACT. Het doel is om door middel van deze zuilen psychologische flexibiliteit te vergroten. Zodat je de tegenslagen van het leven kan trotseren én kan doen wat je echt belangrijk vindt.
Acceptatie
Acceptatie gaat over het actief accepteren van emoties, gevoelens en lichamelijke sensaties. Dit betekent dat je ruimte maakt voor lastige ervaringen die onvermijdelijk zijn. Het betekent niet dat je alles zomaar moet accepteren. Er zijn namelijk situaties waarin er iets te veranderen valt om je leven te verbeteren.
Tegenover acceptatie staat vermijding. Dit betekent dat je probeert de lastige ervaringen weg te krijgen in plaats van ze te ervaren hoe ze zijn. Vaak kost vermijdingsgedrag veel moeite en energie.
Een voorbeeld:
Noor is verhuist voor haar werk naar een plek waar ze niemand kent. Ze voelt zich vaak eenzaam. Om deze eenzaamheid niet te voelen gaat ze hele avonden voor de TV zitten en eindeloos filmpjes kijken op haar telefoon. Terwijl haar dit eigenlijk niks brengt. Wanneer ze ruimte kan maken voor deze eenzaamheid en geen uren meer kwijt is aan het vermijden, komt er ruimte vrij voor andere dingen. Zoals de hobby's die ze lang heeft laten liggen en eigenlijk heel leuk vindt.
Defusie
Defusie gaat over afstand nemen van je gedachten. Als je er van een afstand naar kan kijken zie je wat ze zijn: een verzameling woorden en beelden die worden gemaakt door je brein. Door te oefenen met defuseren krijg je meer controle op de invloed die gedachten hebben op je gedrag.
Tegenover defusie staat fusie. Dit betekent dat je één bent met gedachten. Zo kunnen gedachten voelen als de waarheid en je gedrag sturen. Wanneer je gefuseerd bent met je gedachten is er geen ruimte meer voor jezelf en het hier & nu.
Een voorbeeld:
Olivia piekert de hele dag. Ze denkt na over het verleden, situaties die ze anders had willen aanpakken. En ze denkt aan de toekomst en wat er allemaal wel niet fout kan gaan. Olivia leeft in haar hoofd en heeft zo minder contact met de wereld om haar heen. Door meer afstand te nemen van haar gedachten komt ze terug in haar lichaam en kan ze meer genieten van de mensen en de wereld om haar heen.
Hier & nu
Hier & nu gaat over actief aanwezig zijn in het moment, in je lichaam. Dit betekent dat je informatie met je zintuigen opneemt uit de omgeving. Aanwezigheid in je lichaam betekent dat je in staat bent de signalen van je lichaam op te merken. Dit kunnen behoeftes zijn, zoals honger en dorst. Maar ook een gevoel, zoals intuïtie.
Tegenover hier & nu staat het leven in je hoofd. Je bent bezig met het verleden of de toekomst en niet met het nu.
Een voorbeeld:
Emma heeft een auto-ongeluk meegemaakt. Sinds het ongeluk merkt ze dat ze zich niet meer kan concentreren en is ze vaak somber. Alles om haar heen doet haar denken aan de vervelende herinnering. Nadat ze heeft geoefend met aanwezig zijn in het hier & nu kan ze meer in het moment leven. Ondanks het feit dat ze iets heel naars heeft meegemaakt, lukt het haar nu om ook te genieten van de fijne dingen in haar leven.
Zelf-als-context
Zelf-als-context betekent dat je vanaf een afstand naar jezelf kan kijken en bewust bent van het feit dat er verschillende versies van jezelf zijn die naar voren komen in verschillende situaties.
Tegenover zelf-als-context staat een starre zelfbeleving. Je bent één met overtuigingen die je hebt over jezelf. Op deze manier kan je jezelf identificeren als iets zonder dat er ruimte is voor iets anders. Vaak gaat een starre zelfbeleving gepaard met zelf (of door anderen) opgelegde regels.
Een voorbeeld:
Jasper is ervan overtuigd dat hij een goede werknemer moet zijn. Er zijn verschillende regels die hierbij komen kijken. Hij moet altijd op tijd zijn, moet zich nooit ziek melden en moet altijd overal 'ja' op zeggen. Deze regels zorgen ervoor dat Jasper meer doet dan hij eigenlijk kan, zo raakt hij overbelast. Door te oefenen met een meer flexibel zelfbeeld komt er ruimte vrij om zijn werkleven anders in te vullen en de overbelasting tegen te gaan.
Waarden
Waarden gaan over wat je belangrijk vindt in het leven. Waarden geven richting. Ze kunnen als kompas ingezet worden om keuzes te maken in het leven. Keuzes die belangrijk voor je zijn en die je leven waarde geven.
Tegenover waarden staat richtingloos door het leven gaan. Dit betekent dat je veel tijd besteedt aan dingen die je eigenlijk helemaal niet belangrijk vindt.
Een voorbeeld:
Daniël gaat elke dag naar een baan die hij haat. Hij doet zijn werk en komt vervolgens uitgeput thuis, geen energie meer om nog iets te doen met zijn avond. Na het onderzoeken van zijn waarden heeft hij weer oog voor wat hij belangrijk vindt. Uit deze waarden haalt hij de inspiratie en motivatie om op zoek te gaan naar een andere baan. Na het uitvoeren van taken die waardegericht zijn, komt hij met meer voldoening en inspiratie 's avonds thuis.
Toegewijde actie
Toegewijde actie gaat over effectief handelen. Dit betekent handelen naar je waarden. Hierbij is een balans van waarden en realiteit belangrijk. Toegewijd handelen gaat over haalbare handelingen bedenken en uitvoeren. Met als doel een waardevol leven te leiden.
Tegenover toegewijde actie staat ineffectief handelen. Dit betekent dat je handelingen uitvoert die tegenover je waarden staan. Zo kan je veel tijd en energie kwijt zijn aan dingen die je niks brengen.
Een voorbeeld:
Tim is niet tevreden met zijn liefdesrelatie. Na jaren samenwonen en samenzijn, lijkt elke dag op de andere. Tijdens het onderzoeken van waarden binnen zijn relatie komt authenticiteit naar voren. Een waarde die bij Tim in de vergetelheid lijkt geraakt. Na deze ingeving gaat Tim meer handelen naar deze waarde en gaat op zoek naar zijn authentieke zelf. Sinds Tim meer handelt naar de waarde die belangrijk is voor hem binnen zijn relatie is hij gelukkiger met zijn partner.